قازىرگى ورنىڭىز:ءسوز ونەرى » تولىق مازمۇن

ءال مەن الەك(قانات ءيسلامعا)

قوسىلعان ۋاقىت:2017-02-01رەداكتور:جۇمىكەنقاينارى:جۇڭگو قازاق باسپا ءسوز سايتىكورىلىمى:ىزدەلۋدە...

استىمدا توبىلعى تورى قاسقا اتىم. قار جاۋىپ كەتكەننەن كەيىن ورىلعان ارزان ارپانى ارمانسىز جەگەن اتىم ارىنداپ-اق كەلەدى. جەم جەگەن اتپەن جۇرگەندە جەلدىڭ ارتتان بولعانى قۇرىسىن. ماڭىم الەمتاپىرىق بوپ بارا جاتقان سوڭ، اتتى تەبىنىپ قاپ، جورتىپ قىر باسىنا شىقتىم. قاپىرىق ىستىقتا جەلگە قارسى تۇرىپ، سامالعا بەتىڭدى توسقان قانداي كەرەمەت! نە دەگەن عاجاپ دۇنيە! ۇلانعايىر دالا! يەن دالادا اتپەن ءجۇرۋدىڭ راقاتىن سەزىنگەن سايىن كوزدەرىم جۇمىلىپ، ۇزەڭگىدە اقىرىنداپ تۇرەگەلدىم. دالانىڭ جۇپار يىسىنە ەلىتىپ، كۇنى بوي ەردە وتىرا – وتىرا تەرلەپ كەتكەن تاقىمىما جەل ءتيىپ، بويىم سەرگىپ سالا بەرگەنى سول ەدى، بىزىلداعان ءبىر بۇگەلىك اتتى تۇرعىزبادى. قاراجاردى بەتكە الىپ جەلە جونەلدىم. جەلە – جورتىپ وتىرىپ، «تاستاندى» اۋىلىنىڭ سىرتىنداعى قىردان ءبىر – اق شىقتىم. قىرعا شىققام اۋىلدىڭ ءبىر شەتىندە قاراڭ – قۇراڭ ەتكەن ادامداردى بايقاپ قالدىم، انىعىراق كورىنبەگەن سوڭ، جوعارىعا قاراي كوتەرىلگەم. كىسى جەرلەۋگە كەلگەندەي ىلعي ەر ادام جيىلىپ قالىپتى ، ىعى – جىعى «بۇل نە بولدى ەكەن؟» دەپ اتتىڭ باسىن سولاي بۇردىم. ءبىراق، بۇل اۋىلدىڭ بەيىتتەرى اۋىلدىڭ ەكىنشى جاعىندا ەدى عوي، جولاي ەشكىم كورىنبەدى، وزدەرىمەن وزدەرى تۇرعان. جالعىز قورىم عانا بولاتىن بۇل اۋىلدا. قالىڭ نوپىرگە قاراي اۋىلدان قۇلىنداپ كەلە جاتقان ەركەك قانشاما. كەزىندە قىسى – جازى تىرلىگى قايناپ جاتاتىن بازداردىڭ ارا – اراسىمەن، ەسكى مايانىڭ ورنىمەن جيىلعان جۇرتقا قاراي تارتتىم. اشەيىندە بوتەن اتتىلىنى كورسە تۇك كورمەگەندەي اڭتارىلاتىن اۋىلدىقتاردىڭ مەنىمەن جۇمىسى جوق. قاستارىنا تامان جاقىنداعاندا عانا بايقادىم ەستەرى كەتىپ، اتەش توبەلەستىرىپ جاتىر ەكەن. 
- اسسالاۋماعالەيكۋم،- دەپ سالەم بەردىم اتتى بايلاي سالا، مەنى تانىپ قارسى كەلە جاتقان سابىر قۇداعا،
- ۋاعالەيكۋماسسالام، قۇدا، قايدان اداسىپ كەلدىڭ؟
- اسا قاتتى اداسپاعان سياقتىمىن، بوتەن اۋىل ەمەس قوي. مۇندا سونشاما نە بولىپ جاتىر، اتەشكە بولا وسىنشا ادام جينالعان با، الدە باسقا دا بىردەڭە بولىپ جاتىر ما؟
- ويباي، قۇدا، ءدال كەلدىڭ، قىرعىن بولايىن دەپ جاتىر، مىنا توبەلستىرىپ جاتقا ءجاي اتەشتەر، قىزىق ەندى بولادى، ۇندەمە.
- كىم مەن كىم، ءبىزدىڭ جاق كىم؟
- ءجۇر، قۇدا، جوعارىراق وتىرايىق، قىزىق كىشكەنەدەن سوڭ باستالادى،-دەپ، كوپشىلىككە جەتكىزبەي، شوقپار تاستى قىرعا باستاي جونەلدى. ءسال كوتەرىلگەن سوڭ ءبىر بۇجىر تاستارى بار جەرگە جايعاستىق. قالتاسىنان سىرىڭكە الىپ، سىرىڭكەدەن شىمشىپ ماقتا الىپ، ماقتاعا ەكىنشى قالتاسىنان العان شاقشاسىنان بۇيرا ناسىبايدى بالا قۇنداقتاعانداي قىمتاپ، ەرنىنىڭ ۇستىڭگى جاعىنا نىعارلاي سالدى. تىستەرىنىڭ اراسىنان شىرت ەتكىپ تۇكىردى دە:
- وسىندا قاپان دەگەن جىگىتتىڭ كەرەمەت اتەشى بار، قىرىق – ەلۋ رەت توبەلەسكە شىعاردى، ءالى جەڭىلمەگەن. بيىل ناعىز كەزىندە ەكەن، بيىلعى توبەلەستىرگەن قورازداردىڭ ون ەكىسىن دە جارىپ تاستادى!
- جارىپ تاستاعانى قالاي، ءيت بولىپ كەتكەن با؟ سونشاما نە اتەش ول؟
- ويبوي، وتكەندە، قالاعا اپارعاندا ەكى اتەشتىڭ بوتەگەلەرىن تەپكىسىمەن تەۋىپ قاپ ءتىلىپ ءتۇسىپتى. بىرەۋدىڭ شەت ەلدەن اكەلگەن اتەشى ءبىزدىڭ اتەشتەن ەكى ەسە ۇلكەن بولعان عوي، سونى دا ءولتىرىپ تاستاپتى، - دەپ قۇدام قاپان قۇرداسىنىڭ اتەشىن اۋىلدىڭ بالاسى وليمپياداعا بارىپ كەلگەندەي ماقتاپ وتىر. اككىلەنگەن اتەشتەردىڭ قارسىلاسىن توبەلەسكەندە الگىندەي ءولتىرىپ تاستايتىنىن ەستىگەم. سوندا دا قۇدامدى قامشىلاي تۇسكىم كەپ:
- راس پا؟ – دەدىم.
- ويبۋ –اۋ، قۇدا، ساعان وتىرىك ايتىپ نەم بار، تىڭدا، ءالى ايتىپ بولعام جوق. ەندى سول اتەشتى قاپاننىڭ ۇلى ءبىر قىرعي مەن با، قارا قۇسپەن با، بالالار ۇستاپ العان ءبىر قۇسپەن توبەلەستىرسە، ونى دا ءولتىرىپ تاستاپتى.
- نەمەنە، مىناۋىڭىز ەندى تازا وتىرىك قوي، تاۋىق قىرعيمەن توبەلەستى دەگەن نە ساندىراق؟
- تىرپ ەتپە، قازىر ءوزىڭ كورەسىڭ.
- نەنى؟
- مىنا ەلدىڭ جيىلىپ تۇرعانى سول! وسى اۋىلدا باۋىرجان ەسىمدى بۇركىتشى بالا بار، سونىڭ بۇركىتىمەن قاپكەڭنىڭ اتەشى توبەلەسەدى بۇگىن.
- استاپىراللا! ەستىمەگەن ەلدە كوپ.
- ءيا. قاپان دەگەن- مەنىڭ دوسىم، وسىندا «اتەش توبەلەسى» ۇلتتىق سپورت ءتۇرىنىڭ ۇيىمداستىرۋشىسى، ءباس تىگىسىپتى، باسكە – ءبىر ايعىر بەس جاسار. كەشە ءبىر تويدا ساياتشىلىق تۋرالى اڭگىمە قۇرىپ وتىرعان بۇركىتشى باۋىرجانمەن ەگەسىپ قالعان عوي. داۋ اراسىندا «مەنىڭ اتەشىم كەشە ءبىر قۇزعىن با قىرعي ما، بۇركىت پە بىلمەيمىن، ءبىر قۇستىڭ بوتەگەسىن ايىرىپ تاستاعان، سەنىڭ قۇسىڭ قىرعىن بولسا توبەلەستىرەيىك» دەپ، قىزدى – قىزدىمەن باستەسىپتى.
سودان قول الىسىپ تاراسىپتى. بۇگىن وسىندا ۇشتە بولادى دەگەن ۇرىستى.«جۇرە بەرسەڭ كورە بەرەسىڭ دەگەن» دەپ، ءالىپتىڭ ارتىن باقتىم. ورتاداعى الاڭدى جاعالاي وتىرعان ەلدىڭ ءبارىنىڭ اڭگىمەسى – ايگىلى اتەش. «باۋىرجان بالالىق جاسادى»، « بىلتىر عانا قييادان قييامەتپەن العان قۇسىن اياماي ما؟» «بۇركىتكە وبال بولدى» - عا ساياتىن اڭگىمەلەردى ەستي – ەستي، باعانا كۇلكى – كەكەسىنمەن قابىلداعان توبەلەسكە، «قىران ءالى جاس ەكەن» دەگەن ويمەن كۇدىك تە باس كورسەتتى. قاپاننىڭ اتەشىن حوسە اركاديو بۋەندونىڭ اتەشى دەرسىڭ.
ءبىر كەزدە گۋلدسىپ وتىرعان ەلدىڭ شەتىن الا قاپاننىڭ ءدجيپى كەپ توقتادى. امەريكانىڭ سپورتشىلار بولادى عوي، وزدەرىن وزدەرى جۇلىپ جەپ جۇرەتىن، قاپاننىڭ ۇلى قۇددى كەلگەن سولاردىڭ بىرەۋى سيياقتى. ماشينا توقتاسىسىمەن اشىلعان ەسىگىنەن جەرگە ەكى اياق ءتۇستى. ەل تىنا قالدى. ماشينانىڭ ارتقى ەسىگەن اشىپ، اكەسىن ءتۇسىرىپ، ارنايى تورداعى «قاندىبالاعىن» الىپ ، الاڭعا بەتتەدى. ساتتىلىك تىلەپ جاتقان تىلەۋلەس اۋىلداستارى، تۋعان – تۋىستارى جارىلىپ جول بەرۋدە. الاڭعا كىرىپ اسىقپاي توردى جەرگە قويىپ، اتەشتى تورىنان شىعاردى. اتەش تە جۇلدىزدى ءساتتىڭ باستى سەبەپكەرى ەكەنىن سەزگەندەي، كەز – كەلگەن تاۋىق شوشىپ قاشاتىنداي ءدۇر ەتكىزىپ سىلكىندى. وزىنەن قورقاتىن بالالاردىڭ الدىندا ادام تانىماستاي شالقايىپ كەتەتىن ەسەر بالا ۇقساپ، قوقاڭ – قوقاڭ ەتىپ قويادى قوراز. كويلەكتىڭ ەتەگىنەن ەتەكتىڭ ىشىندە وزىنەن الدەقايدا زور سان بارىن مەڭزەپ تۇراتىن توق بالتىرلار بولادى عوي، ءدال سونداي توق بالتىردارداي ەكەن اتەشتىڭ سانى، بەلىن تارتىپ تاستاعان كادىمگى زىلتەمىرشىلەر سيياقتى. دەنەنى قىسىپ تۇراتىن كويلەك كيگەن تولىق ايەلدەر بولادى عوي، سونداي جەڭگەلەر سيياقتى بۋىلتىق – بۋىلتىق دەنەلى سۇمدىق اتەش ەكەن. مويىنى دا كۇش يەسىنە ءتان شىپ - شىمىر. موينى مەن قاناتتارىنىڭ ۇشى جانە قۇيرىعىنىڭ قاۋىرسىندارى كۇننىڭ كوزىمەن مىڭ قۇبىلا شاعىلىسىپ، اتەشتىڭ ايبارىن اسىرۋدا. ء«اي، ءدال مىنانداي اتەش كورمەدىك، مىناۋىڭ قاسقىرعا قارسى شابار» دەگەندى ەستىپ، قىراندى جاقتاپ تۇرعاندار كۇماندانا باستاعاندايمىز. ەشقانداي قولپاشتاۋسىز، ورتاعا قۇسىن قولىنا وتىرعىزىپ باۋىرجان كەلدى. قوي كوزدى، سابىرلى قالىپ، يىقتى جىگىت ەكەن. مەيىرىمدى كوزىنىڭ ءار جاعىنان بۇلقىنعان كۇشتىڭ قايراتى دا جارق ەتەتىندەي، اتەشكە نازار سالماستان يەسىنە قاراپ : - قاپان اعا، مۇمكىن ويلانارسىز، كەشە تويدا دەگەندەي...، باستەسپەدىك دەي سالايىق، تاۋىق - ءۇي قۇسى، بۇركىت – قىران قۇس! ءباستى كەشەم! پايدا تاۋىپ جۇرگەن قۇسىڭىز عوي، اياي سالىڭىز، - دەدى ءبيازىلىق تانىتا.
- مەن «ەردىڭ ەكى سويلەگەنى – ولگەنى» دەگەن ۇستانىمداعى جىگىتپىن، ايتتىم – ءبىتتى، «بۇركىتىمدى زاقىمداپ الامىن» دەپ قورىقساڭ، ءوزىڭ اشىپ ايت، مەن كەشەيىن ءباستى! – دەدى «التىن ايدارلى» اتەشتىڭ يەسى پاڭدانا.
- جارايدى، اعا، - دەپ جىميىپ، بۇركىت يەسى ورتاداعى قورشاۋعا كىرىپ، ورتادا جاتقان بىلەكتەي تاس – تۇعىرعا بۇركىتىن وتىرعىزىپ، توماعاسىن سىپىرىپ الدى. بۇركىت باسىن سىلكىپ قالىپ، جان – جاعىنا ءبىر قارادى دا، توماعاسىز وتىرعانىن مىسە تۇتقانداي سابىرلى قالپىنان وزگەرمەدى. ءتاۋباشىل، اۋىلدىڭ قازاعى سيياقتى نەمقۇرايلى وتىر.
- ۇرىستىڭ ەڭ جاۋاپتى ءساتى جاقىنداپ كەلەدى. اۋىلدىڭ اۋمەسەرلەۋ ءبىر جىگىتى ورتاعا اتىپ شىعىپ: - قۇرمەتتى اعايىن! الدارىڭىزعا ەلۋ ءۇش رەت جەكپە – جەككە شىعىپ، جەڭىلىپ كورمەگەن چەمپيون! ون ەكى اتەشتى ءولتىرىپ قويماي، ءبىر قىران قۇستى دا جەر جاستاندىرعان ، قاپان اعامىزدىڭ التىن ايدارلى اتەشى – دجونس ،قارسى الىڭىزدار! - دەدى. ەل شۋ ەتە قالعاندا، ءوزىن ايتىپ جاتقانىن سەزگەندەي اتەش تە مويىنىن دوڭگەلەنتىپ، گۇجىرەيە قالدى.
- جانە، بۇگىنگى جەكپە – جەكتە « دجونس» چەمپيونمەن قارسى شىعاتىن اڭشى باۋىرجاننىڭ بۇركىتى – الپان! – دەدى جۇرگىزۋشى.
ستاديوندا نەمەسە حالىقارالىق تۋرنيردە وتىرعانداي اينالا ىسقىرىق، ۋ – شۋ بولىپ كەتتى.
- بۇركىتىنىڭ باسىنان سيپاپ قانا باۋىرجان دا قاننەن قاپەرسىز وتىر، ورتادا ولارعا قاراما–قارسى اتەشىنىڭ قاناتتارىن قىسا ۇستاعان قاپان مەن ۇلى كەلەدى. ۇلى موينىنا مونشا ورامالىن اسىپ العان، قارسى وتىرىپ، اتەشتەرىن بۇركىتكە لاقتىرىپ قالاتىنداي يشارا جاساپ، اتەشىن توبەلەسكە دايىنداپ قويدى. اتەشتە الدىمدا بۇركىت وتىر-اۋ دەگەن قورقىنىش، ۇركۋ نىشانى بايقالمايدى دا، كەرىسىنشە موينى قاۋىرسىندارى دوڭگەلەنە ءۇرپيىپ، توبەلەسكە دايىن ەكەنىن بىلدىرگەندەي جەردى تارپىپ – تارپىپ قويادى. جاعالاي وتىرعاندار دا مويىندارىن ىشىنە الىپ، جاعالارى توبەلەسەردەگى اتەشتىڭ مويىن قاۋىرسىندارىنا ۇقساپ ،بارلىعى قارسىلاسىنىڭ قيمىلىن باققان اتەشتەر سيياقتانىپ كەتتى. قانشاما اتەشتەردىڭ ورتاسىندا بۇركىت يەسىمەن ەكەۋى عانا قالعانداي. بۇركىت بەيشارا ەش قاۋىپتى اڭداپ وتىرعان جوق، يەسى دە ءجايبىراقات وتىر.
- قاپاننىڭ «ءبىز دايىن» دەگەندەي ورتاداعى تورەشىگە ىم قاققانىن بايقاعان ەل سىلتىدەي تىندى. اتەش بۇركىتكە شۇيلىگە قاراپ، جۇلقىنىپ تۇر، بۇركىت بەيقام. تورەشى قاپەكەڭە تاعى ءبىر قاراپ الدى دا، قولىن تومەن قاراي سەرمەپ قالدى. قاپاننىڭ ۇلى قىسىپ ۇستاپ وتىرعان اتەشىن بۇركىتكە قاراتا دەمەپ قالدى، اتەش قوس تەپكىسىن قوس قانجارشا بۇركىتتىڭ كەۋدە تۇسىنا قاراي تەپسىنە باعىتتاپ، ءبىراق ۇشتى. تىپ – تىنىش بوپ تىنا قالدىق. وسى ساتتە بۇركىت شاپشاڭ قيمىلمەن وزىنە قاراي ۇشىپ كەلە جاتقان اتەشتى ءبىر اياعىمەن قاعىپ الدى دا، تابانىنا سالىپ تۇمسىعىمەن وكپە – باۋىرىن سۋىرىپ الىپ، قىلعىپ سالدى. قانداي دا ءبىر جىلىكتى تۇتاس جۇتقاندا جۇتۋ قيىنداسا، جىلىكتى جۇتقىنشاعىنا ۇستاپ ، باسىن ءبىر جاعىنا قيسايتىپ قاپ، جىلىكتى سىندىرا سالادى دەپ ەستيتىنمىن بۇركىتتى. وزىنە قاراي توبەلەسپەك بوپ، ۇشىپ كەلە جاتقان اتەشتى بىرەۋ تاماق لاقتىردى دەپ ويلاسا كەرەك.
- ەل «ۋۋۋ»، «ۋۋحتى»، «ءما» دەسىپ، گۋىلدەپ كەتتى. ابىر – سابىر بولىپ كەتتى الاڭ. كۇنى بويى جيىلعان ەل جابىلىپ تالعاجۋ اكەلىپ بەرگەندەي بۇكەڭ الاڭسىز الدىنداعى دامىنەن الىپ وتىر.
تابانىنداعى اتەشتى جۇلمالاپ جاتقان بۇركىتكە توماعاسىن كيگىزىپ، اتەشتىڭ قالعانىن لاقتىرىپ تاستاعان باۋىرجان قىرانىنا «كەشەدەن اش ەدىڭ، وسى جەگەنىڭ جەتەر، ايتپەسە توياتىڭ قايتپاي قويار» دەپ سويلەپ ءجۇر.
قاپان قاپ – قارا بولىپ كەتىپتى، ءلام – ميم. بۇركىتىن قولىنا قوندىرىپ ، شىعار ەسىككە بەتتەگەن باۋىرجاننىڭ الدىنا قاپاننىڭ ۇلى ەرتتەۋلى تۇرعان بەستىسىن جەتەكتەپ اكەپ، شىلبىرىن ۇستاتا بەردى. ءتۇر جوق.
قاسىما قاراسام قۇدام جوق، ماشيناسىنا قاراي جۇلقىنىپ بارا جاتقان قاپاندى قۋىپ بارادى. ەلدىڭ ءبارى قولدارىن سەرمەسىپ، بىرەۋلەرى «ايتتىم عوي، قىراننىڭ اتى قىران دەپ، قالاي ءا! سەزىنگەن دە جوق قوي، تاماق تاستاپ جاتقانداي جۇتا سالدى، پاح!» دەسىپ ءماز، كوپشىلىگى اتەشكە تاڭدانا تاراسىپ جاتىر. دجونس ەكۋىمىز جايىمىزعا قالدىق.
بايلاپ كەتكەن اتىما كەلسەم، تەرى ءالى باسىلماپتى.
بولاتبەك توقمىرزا،قارقارالى


评论ىزدەلۋدە......
جوبا تۋرالى | ۋيچات تەكشە | بايلانىس ورناتۋ | ەرەجە - تۇزىم | لەبىز |

توراپتىڭ بارلىق ۇقىعى جۇڭگو قازاق باسپا ءسوز سايتىنا ءتان!

copyright 2018 京ICP备14027709号-2